Back

ⓘ ኩሽ, የካም ልጅ. ኩሽ በ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕ. 10 መሠረት ከኖህ ልጆች መካከል የካም በኩር ልጅ ነበረ። የኩሽ ልጆች ሳባ፣ ኤውላጥ፣ ሰብታ፣ ራዕማና ሰብቃታ ሲሆኑ ከዚህ በላይ የናምሩድ አባት ይባላል። የአይሁድ ታሪክ መምህር ፍላቭዩስ ዮሴፉስ 100 ዓ ..




                                     

ⓘ ኩሽ (የካም ልጅ)

ኩሽ በ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕ. 10 መሠረት ከኖህ ልጆች መካከል የካም በኩር ልጅ ነበረ። የኩሽ ልጆች ሳባ፣ ኤውላጥ፣ ሰብታ፣ ራዕማና ሰብቃታ ሲሆኑ ከዚህ በላይ የናምሩድ አባት ይባላል።

የአይሁድ ታሪክ መምህር ፍላቭዩስ ዮሴፉስ 100 ዓ.ም. ገደማ እንደ ጻፉት፣ "ከካም አራት ልጆች፣ እድሜ የኩሽን ስም ከቶ አልጎዳምና፤ እርሱ የነገሠባቸው ኢትዮጵያውያን ዛሬውም ቢሆን በራሳቸውና በእስያም ሰዎች ሁሉ ዘንድ ኩሻውያን ይባላሉና።"

ከጥንት ጀምሮ ታሪካዊው የኩሽ መንግሥት በአሁኑ ስሜን ሱዳን እንደ ኖረ ሊጠራጠር አይችልም። ይኸው ስያሜ ከቅድመኞቹ የግብጽ መዝገቦች ከ2 መንቱሆተፕ ዘመን ከ2092 ዓክልበ. ግድም ጀምሮ ታውቋል። በኋለኛ ዘመን "ኩሽ" ና የግሪክ ትርጉሙ Αιθιοπία /አይቲዮፒያ/ ከሳህራ ደቡብ ላለው ምድር በሰፊው ይጠቀም ነበር። ደግሞ በአፍሪቃ ቀንድ ዙሪያ የሚኖሩት ኩሺቲክ ሕዝቦች ሶማሌ፣ አፋር፣ ኦሮሞ፣አገው፣ቅማንት፣ስልጤ፣ጉራጌ፣ሲዳማ፣ጋሞና ሌሎች ይህን ስም ከዚሁ ኩሽ ተቀበሉ፤ ከተወላጆቹ መሃል ተቆጥረው ነው። አብዛኛው ጊዜ ኩሺቲክ የሚባሉ የቤጃ ሕዝብም ከኩሽ የደረሰ ልዩ የትውልድ ልማድ አላቸው።

1760 ዓ.ም. ያሕል ኢትዮጵያን የጎበኘው የስኮትላንድ መንገደኛ ጄምስ ብሩስ እንዳለው፣ "ሀበሾቹ ከድሮ ጀምሮ የተወረሰ ትውፊት አላቸው" ፤ እሱም፦ ከማየ አይህ ቀጥሎ የካም ልጅ ኩሽ ከነቤተሠቦቹ በአባይ ወንዝ ላይ ተጉዘው ገና ሰዎች ሳይኖሩበት የአትባራ ሜዳ አገኙ። ከዚህም ሜዳ የኢትዮጵያን ደጋ አይተው ተነሡበትና አክሱምን ሠሩ። በኋላ ጊዜ ወደ ሜዳው ተመልሰው መርዌን ሠሩ። በብሩስ ዘመን የኖሩ አውሮፓዊ ሊቃውንት ግን ኩሽ ወደ አፍሪካ የገባ በባብ ኤል መንደብ እንደ ነበር ስለ አመኑ፣ ይህን ታሪክ አልተቀበሉም ነበር።. በተጨማሪ፣ በ መጽሐፈ አክሱም መሠረት ኩሽ የርስቱን ድርሻ ለማመልከት የአክሱምን ታላቅ ሀውልት እንዳቆመ፣ ልጁም ኢትዮጲስ በዚያ እንደተቀበረ ይታመናል። አቶ ብሩስም በኖረበት ዘመን ይህ መጽሐፍ በኢትዮጵያ ከ ክብረ ነገሥት ጋር እኩል ሆኖ እንደ ከበረ ጽፎ መሰከረ።

በኢትዮጵያ ታሪካዎ ልማድ ዘንድ፣ አባቱ ካም ከሞተ በኋላ ኩሳ በኢትዮጵያ ለ50 ዓመት ነገሠ፣ ከዚያ ሃባሢ ለ40 አመት፣ ሰብታ ለ30 አመት ነገሡ።

የፋርስ እስላም ታሪክ ጸሐፊ ሙሐመድ እብን ጃሪር አል-ታባሪ በ907 ዓ.ም. እንደ ጻፈው የኩሽ ሚስት የቲራስ ልጅ ባታዊል ሴት ልጅ ቃርናቢል ስትሆን "ሀበሾችን፣ ስንዶችንና ሕንዶችን" ወለደችለት።

                                     
  • ኩሽ የካም ልጅ የኩሽ መንግሥት በዛሬው ሱዳን የኩሽ ሥርወ መንግሥት በግብጽ የኩሺቲክ ሕዝቦች በአፍሪቃ ቀንድ የኩሺቲክ ቋንቋዎች ቤተሠብ ደግሞ ይዩ አይቲዮፒያ የግሪክ ቃል - ለነዚህ ሁሉ የ ኩሽ ፍቾች እንዲሁም ለመላው ከሳህራ
  • ኢትዮጲስ በመጽሐፈ አክሱም ዘንድ ኑቢያን የመሠረተው የካም ልጅ ኩሽ ልጅ ነበር በዚህ መሠረት በኢትዮጵያ የሚኖሩት ኩሺቲክ ብሔሮች አባት በመሆኑ አገሩ ኢትዮጵያ መባሉ እንደሚገባው ይታመናል Stuart Munro - Hay, Aksumawi
  • እስከ 1639 ዓ.ዓ. ድረስ የሰው ልጆች በዝተው በሰናዖር ሰፍረው የባቢሎን ግንብ ሠሩ በዚህ ላይ ንጉሣቸው የካም ልጅ ኩሽ ልጅ ናምሩድ እንደ ነበር በብዙ ምንጭ ይባላል ከ1639 ዓ.ዓ. ጀምሮ የኖህ ልጆች ወገኖቻቸውን ወደየርስቶቻቸው ይወስዱ
  • ልጅ ምናልባት በየመን ወይም ሕንድ ኤውላጥ - የዮቅጣን ልጅ ኤውላጥ የኩሽ ልጅ ይዩ ይህም ኤውላጥ ደግሞ በቀይ ባሕር አጠገብ የሆነ የአረቢያ ክፍል መሆኑ ይታሥባል ዮባብ የዮቅጣን ልጅ ኩሽ ኲሽ ኲሳ በኩፋሌ - የካም ልጅ
  • በመጽሐፍ ቅዱስ እንዲሁም በአፈ ታሪክ ናምሩድ ዕብራይስጥ נ מ רו ד ኒምሮድ የኩሽ ልጅ የካም ልጅ ልጅ እና የኖህ ልጅ - ልጅ - ልጅ ሲሆን የሰናዖር ንጉሥና በእግዚአብሔር ፊት ኃያል አዳኝ ይባላል በመጽሐፍ ቅዱስ ስሙ የሚገኘው